Bir yer değiştikçe fotoğrafların tarihî değeri artar. Bugün sıradan görünen bir sokak, ev, çeşme veya cami görüntüsü yıllar sonra kaybolmuş bir ayrıntının tek belgesi olabilir.
Wikimedia Commons’ın Vrapçişte kategorisinde bugün iki düzineden fazla dosya bulunuyor. Bunlar dijital görsel arşivin yalnızca başlangıcıdır; asıl büyük hafıza aile albümlerinde saklıdır.
Wikimedia’da Vrapçişte
Commons kategorisinde Vrapçişte genel görüntüleri, camiler, kiliseler, Yukarı Polog manzaraları, belediye görselleri ve Hacı Hafız Mevaip Efendi portresi gibi farklı dosyalar bulunmaktadır.
Özellikle Rašo tarafından 6 Haziran 2013’te çekilen yüksek çözünürlüklü fotoğraflar, yerleşimin o dönemdeki yapı ve mahalle dokusunu belgeleyen değerli bir görsel seri oluşturur.
2013 fotoğrafı neden bugün arşiv değeri taşır?
Tarihî fotoğraf denildiğinde yalnızca siyah-beyaz ve yüz yıllık görüntüleri düşünmemek gerekir. Bir evin cephesi, eski bir bahçe duvarı veya sokak düzeni on yıl içinde bile tamamen değişebilir. Bu nedenle yakın geçmişi sistemli biçimde belgelemek geleceğin tarihçilerine malzeme bırakır.
Aile albümlerindeki Vrapçişte
Eski düğünler, okul sınıfları, futbol takımları, asker uğurlamaları, esnaf dükkânları, sokaklar ve aile portreleri internette bulunmayan yerel tarihin asıl malzemesidir.
Bir fotoğrafı arşive alırken mümkünse yıl, yer, fotoğraftaki kişilerin adları ve fotoğraf sahibini de kaydetmek istiyoruz. Böylece görüntü yalnızca bir resim değil, aranabilir bir tarih kaydı hâline gelir.
Fotoğrafın sahibini de hafızada tutmak
Wikimedia gibi açık arşivlerde her dosyanın lisansı kendi sayfasında belirtilir. Ailelerden gelen fotoğraflarda ise kaynak ve izin bilgisi ayrıca kaydedilmelidir. Amacımız görselleri sahipsizleştirmek değil; sahibini ve hikâyesini birlikte korumaktır.
Aile albümünüzde Vrapçişte var mı?
Fotoğrafı tarayıp gönderin; yılı bilmiyorsanız yaklaşık dönemi, kişileri ve çekildiği yeri yazın. Kaynak adıyla birlikte dijital arşive ekleyelim.